Circulaire economie: een logische stap
Tegen 2035 zou kringloopdenken het nieuwe normaal moeten worden, vindt Tom Duhoux, expert circulaire economie bij VITO. “Wanneer we van circulaire economie het standaardmodel maken, pakken we meteen ook uitdagingen aan als CO2-uitstoot en afhankelijkheid van grondstoffen.”
Van wegwerpmaatschappij naar re-use
Zestien kilo. Zoveel textiel dumpt een Europeaan gemiddeld per jaar. Het grootste deel verdwijnt onherroepelijk in de verbrandingsoven. Ook voedsel, batterijen en elektronica belanden massaal bij het afval.
Dat moet anders, vindt Tom Duhoux. Tot dat inzicht kwam hij na zijn studie handelsingenieur aan UAntwerpen. Hij ging toen aan de slag bij een afvalverwerker, waar hij geconfronteerd werd met de excessen van onze wegwerpmaatschappij.
Sindsdien verdiept Duhoux zich in het circulair denken. Eerst via projecten met bedrijven en zijn eigen adviesbureau, later als oprichter van HNST, een duurzaam jeanslabel. Vandaag werkt hij als onderzoeker circulaire economie bij VITO.
Circulaire economie: meer dan recycleren
Eén mythe wil Duhoux alvast uit de wereld helpen: circulair denken gaat niet louter over recyclage. “De grootste winst zit in een langere levensduur.”, zegt hij.
Eigenlijk draait alles rond drie vragen.
- Hoe gebruiken we minder en betere grondstoffen?
- Hoe doen we langer met een product?
- En hoe zorg je ervoor dat producten na gebruik hoogwaardig inzetbaar zijn?
“Een circulair product biedt een antwoord op al die vragen. Dat vergt samenwerking over de hele waardeketen. Een uitdaging in een wereld waar diensten, grondstoffen en onderdelen uit alle windstreken komen.”
Hoe overtuig je bedrijven om circulair te werken?
Nog een andere uitdaging: gerecycleerde materialen zijn vandaag vaak duurder dan primaire grondstoffen. Hoe overtuig je producenten dan om circulair te denken?
Duhoux: “Je kunt de bedrijven wijzen op de voordelen. Met gerecycleerd materiaal ben je minder afhankelijk van schommelende grondstofprijzen. En met een kwalitatief ontwerp en een herstelservice bouw je sterkere klantenrelaties op.”
De overheid als versneller van circulariteit
“Via wetgeving kan de overheid minimumnormen opleggen voor gerecycleerd materiaal, hergebruik of recycleerbaarheid. De EU zette in 2020 al een belangrijke stap met het Actieplan voor de Circulaire Economie (CEAP), een van de pijlers van de Green Deal.”
De overheid zou zelfs nog een stapje verder kunnen gaan. “Mensen vragen soms waarom een circulaire jeans zo duur is. Maar de echte vraag is: waarom kost een gewone jeans zo weinig? Kosten voor de maatschappij en het milieu zitten niet verrekend in het prijskaartje. Via taksen zou de overheid dat onevenwicht kunnen corrigeren.”
Mensen vragen soms waarom een circulaire jeans zo duur is. Maar de echte vraag is: waarom kost een gewone jeans zo weinig?
Circulariteit als nieuwe norm in 2035
Is eenmentaliteitsverandering realistisch in de nabije toekomst? “Ik hoop dat circulair denken tegen 2035 het nieuwe normaal wordt. Dat is haalbaar. Zolang we niet vasthouden aan een andere mythe over circulaire economie: dat het een fenomeen in de marge is, en andere problemen urgenter zijn.”
Wanneer we van circulaire economie het standaardmodel maken, pakken we meteen ook belangrijke uitdagingen aan als CO₂-uitstoot, biodiversiteit en afhankelijkheid van primaire grondstoffen. “Circulair denken is gewoon een kwestie van gezond verstand.”
Cijfers om bij stil te staan
- Europeanen verbruiken jaarlijks gemiddeld 14 ton grondstoffen.
- Europeanen produceren zo'n 5 ton afval per jaar.
- Amper 11,8% van de in de EU gebruikte grondstoffen komt uit gerecycleerde materialen.